Ý kiến thăm dò

Bạn đánh giá thế nào về cổng thông tin điện tử huyện Thiệu Hóa

Truy cập

Hôm nay:
1387
Hôm qua:
2277
Tuần này:
11648
Tháng này:
56891
Tất cả:
837800

ĐỊA ĐIỂM CUỘC KHỞI NGHĨA THIỆU HÓA (NGÀY 18 – 19/8/1945), XÃ THIỆU HƯNG (NAY LÀ THỊ TRẤN THIỆU HÓA) HUYỆN THIỆU HÓA

Ngày 13/05/2020 09:58:14

Phủ lị Thiệu Hóa thuộc thôn Kiến Trung – Vãn Hà, xã Thiệu Hưng, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa (nay là Tiểu khu 4, thị trấn Thiệu Hóa) nằm về phía tây, tây bắc cách thành phố Thanh Hóa 15 ki lô mét. Vùng đất này nằm sát bờ sông Chu (tên cũ là sông Lương Giang và có vùng gọi là sông Lường). Phủ Thiệu Hoá là nơi trên bến dưới thuyền xưa kia và cho đến tận bây giờ, dòng sông Chu và bến Vãn Hà (hay Vạn Hà ) là hình ảnh quê hương sâu đậm và thiết tha của người nơi dây.

Ngày 8-9-1949, phát xít Đức chính thức đầu hàng hồng quân Liên Xô và quân đội đồng minh, chm dứt cuc đại chiến thế gii lần thứ hai tại Châu Âu. Ở Châu Á, phát xít Nhật b rơi vào thế cô lập toàn b liên tiếp bquân đồng minh tấn công trên khp mi chiến trường ở Châu Á và Thái Bình Dương. Phong trào gii phóng dân tộc nhiều nước dấy lên mnh mẽ. Đ đập tan hoàn toàn bn xâm lược Nhật, dp tắt lò lửa chiến tranh, lập li hoà bình trên toàn thế giới, ngày 9 8 - 1949, Hồng quân Liên Xô tuyên chiến với phát xít Nhật, chỉ trong mt thời gian ngắn, Hồng quân Liên xô đã đập tan đội quân Quan Đông tinh nhu nht của phát xít Nhật gii phóng hoàn toàn vùng Đông Bc Trung Quốc. Ngày 14 3 - 1945, phát xít Nhật tuyên bố đầu hàng vô điều kin lc lượng đồng Minh

Trước tình hình đó, để chớp thời cơ ngàn năm có một này, từ ngày 13 đến ngày 15-8-1945 Hội ngh toàn quốc ca Đng đã hp tại Tân Trào (Tuyên - Quang) để quyết định tổng khơi nghĩa trong c nước giành chính quyền v tay cách mang. Ủy ban khởi nghĩa do đồng chí Trường Chinh – Tổng Bí thư của Đảng trực tiếp phụ trách. 23 giờ, ngày 15/8, Ủy ban khởi nghĩa ra quân lệnh số 1 để hạ lệnh tổng khởi nghĩa trong c nước. Ngày 16-3-1945, cũng tại Tân Trào Đại hội quốc dân đã họp và bầu ra Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Tân (tức Chính phủ lâm thời) do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu. Tại Đại hội Hồ Chủ tịch đã ra lời keo gọi thiên liêng đến đồng bào và chiến sĩ cả nước ...Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã điểm. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dạy đem sức ta mà giải phóng cho ta. Nhiều dân tộc bị áp bức trên thế giới đang đua nhau tiến bước giành quyền đc lập. Chúng ta không thể chậm trễ Tiến lên ! Tiến lên ! Dưới lá c Vit Minh, đồng bào hãy dũng cm tiến lên. Đáp lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch, các địa phương trong cả nước lần lượt đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân

Tại Thanh Hóa, ngày 13/8/1945, Tnh ủy đã triệu tập một hi ngh khẩn cấp ti nhà ông Tô Đình Bảng làng Mao Xá huyện Thiệu Hoá để bàn biện pháp ch đạo phong trào. Chiều 15-8-1945, khi nhận được tin phát xít Nhật đã đầu hàng quân đội đồng minh, hội nghị đã quyết định tổng khởi nghĩa trong toàn tỉnh. Hôi ngh đã thành lp ra Ủy ban khởi nghĩa tỉnh gồm 7 đồng chí: Lê Tất Đắc (Trưởng ban), Trịnh Ngc Đit, Hoàng Tiến Trình, Lê Ch, Nguyễn Văn Hu, Đinh Chương Lân và Ngô Đức (y viên), đồng thời quyết đnh thành lp y ban nhân dân lâm thời tỉnh gồm các đồng chí Lê Tất Đc (Ch tịch) Nguyn Văn Hu (Phó Chtịch), Hoàng Tiến Trình (ủy viên quân s), Nguyễn Đình Thức (y viên tài chính), Nguyễn Đình Dụ (y viên Tư pháp), Nguyễn Hu Loan (y viên thông tin tuyên truyền) và Lê Kiền (ủy viên ngoại giao). Hi ngh cũng phân công các bộ lãnh đạo khởi nghĩa các huyện, phủ và chỉ định Ủy ban nhân dân lâm thời các phủ, huyện. Chiều 16-8-1945, Thanh Hoá mới nhận được lệnh tổng khởi nghĩa của Trung ương và Tỉnh ủy quyết định giờ tổng khởi nghĩa là 12 giờ đêm ngày 18/8/1945

Trong hai ngày 17, 18/8/1945, công tác chuẩn bị khi nghĩa của các địa phương được tiến hành rất khẩn trương và chu đáo. Tại Thiệu Hóa, cũng thời gian này, ủy ban khởi nghĩa huyện được thành lập gồm các đồng chí Ngô Đức (Chủ tịch Ủy ban, Hoàng Văn Quế, Hoàng Văn Khai và Lê Thái Bình)

vu khi trong cuoc khoi nghi thieu hoa.JPGPhủ lị Thiệu Hóa đóng ở Vãn Hà (Vạn Hà) là địa điểm rất thuận lợi về mặt giao thông thủy, bộ, nhưng nếu tấn công thì sẽ có nhiều bất lợi cho ta. Vì Thiệu Hóa là một trong số những trung tâm có phong trào cách mạng vững vàng và tiêu biểu nhất trong suốt cả thời kỳ 1930 – 1945, mà kẻ thù đã xếp đây là “địa bàn loại một” và gọi đây là “lò lửa” là “sào huyệt cộng sản”, “nơi tập trung các lực lượng phản nghịch” vì thế mà bọn tay sai ở Phủ lị Thiệu Hóa được điều về toàn những tên đắc lực khét tiếng, để đối phó với lực lượng và phong trào cách mạng ở Thiệu Hóa, địch thường xuyên bố trí hai tiu đội lính đóng chốt đ bảo vệ ph đường. Trong những ngày gần khi nghĩa, địch đã tức tốc điều động thêm bốn chục binh lính bảo an để tăng cường sức đề kháng cho bộ máy chính quyền phủ Thiệu Hóa, bốn mươi lính bảo an này được trang bị đầy đủ vũ khí và được lệnh về đóng chốt ở trường tiểu hc Pháp-Việt, do đội Thut ch huy .

Trước tình hình ấy, ngày 18/9/1945, tại làng Mao Xá, Ủy ban khởi nghĩa của huyện Thiệu Hóa đã bàn kế hoạch khởi nghĩa giành chính quyền và phân công cho các đơn vị tự vệ và các lực lượng cách mạng của quần chúng chuẩn bị sẵn sàng tinh thần và vũ khí để khi có lệnh là đồng loạt tấn công.

Chập tối toàn bộ lực lượng cách mạng ở các làng, các tổng trong huyện đã được lệnh tập trung về các địa đim qui định, ở những điểm đầu mối giao thông trọng yếu đều b trí lực lượng tự vệ mai phục sẵn sàng để đề phòng sự chi viện của địch cho phủ lị Thiệu Hóa như: Đò Trịnh (Vồm), ngã Ba Chè, cầu Lỗ Thượng …

vu khi trong cuoc khoi nghia gianh phu thieu hoa.JPG

Đúng nữa đêm ngày 18/6/1945 lệnh khởi nghĩa được phát ra, lực lượng cách mạng Thiệu Hóa với vũ khí có gì dùng nấy như: súng, dáo, mác, gậy gộc, kiếm …được chia thành hai cánh quân tiến về đánh chiếm phủ lị, do địa hình bất lợi, mũi tiến công vào dinh lũy phủ đường bị địch phát hiện, đã nổ ra cuộc chiến đấu rất quyết liệt. Bọn địch co cụm tại phủ đường bắn ra dữ dội, quân ta buộc phải nổ súng và tìm cách tiến nhanh vào Phủ đường. Trong khi đó cách quân bên hữu ngạn sông Chu có nhiệm vụ tấn công đơn vị lính bảo an cắm chốt ở trường tiểu học Pháp – Việt cũng vấp phải sự kháng cự điên cuồng của địch. Nhưng với sự khôn ngoan mưu trí và lòng dũng cảm kiên cường, cả hai cánh quân (cánh quân tả ngạn sông Chu do đồng chí Hoàng Văn Quế và Hoàng Văn Khai chỉ huy, cánh quân ở phía hữu ngạn sông Chu do đồng chí Lê Thái Bình và Lê Ngọc Tạo chỉ huy) đều làm chủ thế trận và chiến thắng rất oanh liệt. Cuộc chiến đấu diễn ra rất quyết liệt và có đổ máu, về phía lực lượng cách mạng có 14 chiến sỹ hi sinh và 20 chiến sĩ khác bị thương. Ngọn lửa căm thù bốc cháy. Đến sáng ngày 19/8/1945 lực lượng cách mạng đã làm chủ hoàn toàn phủ lị. Quần chúng các địa phương kéo về phủ đường hô vang khẩu hiệu

Việt Nam hoàn toàn độc lập

Chính quyền về tay nhân dân ! …

Ủy ban nhân dân lâm thời Thiệu Hóa đã chính thức ra mắt trước khí thế tràn đầy phấn khởi và tin tưởng của nhân dân trong phủ. Và cuối cùng, sau gần một thế kỷ chìm đắm trong đêm trường nô lệ, ngày 19/8/1945 lực lượng cách mạng và nhân dân Thiệu Hóa đã đập tan bộ máy chính quyền tay sai để lập ra một bộ máy chính quyền cách mạng, từ huyện đến tận xã, thôn. Từ đây người dân Thiệu Hóa đã chính thức cùng cả tỉnh và cả nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập và tự do

Đến ngày 23/8/1945 lực lượng cách mạng Thiệu Hóa cùng toàn bộ Bộ chỉ huy cuộc khởi nghĩa của cả tỉnh (trong đó có UBND lâm thời tỉnh) đã kéo về thị xã Thanh Hóa tham gia cuộc mít tinh lớn để ra mắt chính quyền cách mạng tỉnh nhà và biểu dương thắng lợi của cuộc tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám ở tỉnh Thanh Hóa trong niềm hân hoan, phấn khởi ngập tràn của quần chúng nhân dân. Có thể nói, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở huyện Thiệu Hóa, mặc dù có đổ máu, hy sinh nhưng vẫn thắng lợi oanh liệt. So sách với tất cả các phủ, huyện khác trong tỉnh thì cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa là nơi duy nhất có sự chiến đấu quyết liệt giữa lực lượng cách mạng với sự chống phá ngoan cố, điên cuồng của kẻ thù. Đây chính là sự thắng lợi của sự kết hợp giữa lực lượng chính trị với lực lượng vũ trang và đồng thời cũng là sự thắng lợi tiêu biểu của bạo lực cách mạng ở tỉnh Thanh Hóa trong cuộc cách mạng tháng Tám. Sự hy sinh của 14 chiến sĩ tự vệ cách mạng Thiệu Hóa trong cuộc chiến đấu vì sự nghiệp Độc lập – Tư do của dân tộc này là sự hy sinh cao cả và bất tử đến muôn đời sau. Đó chính là những tấm gương ngời sáng chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam

Giờ đây, nơi 14 chiến sĩ tự vệ hy sinh và hơn 20 chiến sỹ bị thương, đổ máu cho sự nghiệp giành chính quyền về tay nhân dân đã trở thành khu tượng đài. “Tượng đài chiến thắng – Tượng đài khởi nghĩa” để lưu niệm một sự kiện tiêu biểu của cuộc cách mạng tháng 8/1945 ở Thiệu Hóa nói riêng và ở cả tỉnh, cả nước nói chung. Và tên của 14 liệt sỹ đã hy sinh trong cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa ngày ấy đã được khắc vào tấm bia lớn ở trung tâm khu vực tượng đài. Hương hồn của những anh hùng liệt sĩ sẽ mãi mãi tỏa ngát ở vùng đất Vạn Hà lịch sử vô cùng đáng yêu và đáng nhớ này.

Di tích địa điểm cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa (17 – 19/8/1945) có một giá trị rất tiêu biểu về mặt lịch sử và khoa học. Mặc dù chỉ là cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở một phủ, huyện trong bối cảnh tổng khởi nghĩa toàn quốc, những cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa đã chứng minh sinh động về sự tài tình đúng đắn của Đảng ta trong việc vận động mọi tầng lớp nhân dân đứng dậy giành chính quyền về tay cách mạng. Trong điều kiện lực lượng của kẻ thù ở đây có sự chống trả và phản kháng quyết liệt, thì sự kết hợp giữa lực lượng vũ trang và bán vũ trang với lực lượng chính trị lại càng quan trọng hơn lúc nào hết. Chính cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa đã chứng minh, nếu Đảng bộ và Ủy ban khởi nghĩa ở đây không có sự chuẩn bị đầy đủ lực lượng tự vệ và cứu quốc nòng cốt của các tổng, các xã với những trang bị vũ khí cần thiết thì nhất định từ nữa đêm 18, rạng sáng 19/8/1945 lực lượng khởi nghĩa chắc chắn chưa thể giành được chính quyền nhanh chóng đến như vậy.

cuộc khở nghĩa giành chính quyền tại phủ ủy Thiệu Hóa ngày 19-8-1945.JPG

(Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại phủ ủy Thiệu Hóa ngày 19-8-1945)

Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa là thắng lợi của tư tưởng cách mạng bạo lực, của chủ nghĩa Mác – Lê nin được Đảng ta vận dụng một cách sáng tạo trong hoàn cảnh cụ thể của địa phương Thiệu Hóa và với điều kiện cụ thể của phủ huyện này, thì việc huy động lực lượng vũ trang, bán vũ trang để làm nòng cốt trong cuộc khởi nghĩa là hoàn toàn đúng. Mặc dù kinh nghiệm chiến đấu và vũ khí còn chưa hoàn thiện, nhưng nhờ sự lãnh đạo của Đảng và Ủy ban khởi nghĩa, lực lượng tự vệ cứu quốc được tô luyện từ các phong trào cách mạng ở các tổng, các làng, xã ở huyện Thiệu Hóa vẫn tỏ rõ là lực lượng cách mạng hùng hậu, có kỹ luật, rất anh dũng kiên cường đã chiến đấu một cách mưu trí và gan dạ để đạp tan sự chống trả điên cuồng của kể thù. Đó là một thực tế sinh động và cũng là niềm tự hào của lực lượng cách mạng huyện Thiệu Hóa

Cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa có thể nói là hình ảnh thu nhỏ sinh động của cuộc tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám trong cả tỉnh và trong cả nước. Nó không chỉ có giá trị thiết thực về lịch sử khoa học đấu tranh cách mạng trong một huyện, một tỉnh mà còn đóng góp bổ sung nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về lý luận và thực tiễn cho việc nghiên cứu, tổng kết một giai đoạn cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng, giai đoạn tổng khởi nghĩa giành chính quyền cách mạng tháng Tám năm 1945.

Trần Ngọc Tùng

ĐỊA ĐIỂM CUỘC KHỞI NGHĨA THIỆU HÓA (NGÀY 18 – 19/8/1945), XÃ THIỆU HƯNG (NAY LÀ THỊ TRẤN THIỆU HÓA) HUYỆN THIỆU HÓA

Đăng lúc: 13/05/2020 09:58:14 (GMT+7)

Phủ lị Thiệu Hóa thuộc thôn Kiến Trung – Vãn Hà, xã Thiệu Hưng, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa (nay là Tiểu khu 4, thị trấn Thiệu Hóa) nằm về phía tây, tây bắc cách thành phố Thanh Hóa 15 ki lô mét. Vùng đất này nằm sát bờ sông Chu (tên cũ là sông Lương Giang và có vùng gọi là sông Lường). Phủ Thiệu Hoá là nơi trên bến dưới thuyền xưa kia và cho đến tận bây giờ, dòng sông Chu và bến Vãn Hà (hay Vạn Hà ) là hình ảnh quê hương sâu đậm và thiết tha của người nơi dây.

Ngày 8-9-1949, phát xít Đức chính thức đầu hàng hồng quân Liên Xô và quân đội đồng minh, chm dứt cuc đại chiến thế gii lần thứ hai tại Châu Âu. Ở Châu Á, phát xít Nhật b rơi vào thế cô lập toàn b liên tiếp bquân đồng minh tấn công trên khp mi chiến trường ở Châu Á và Thái Bình Dương. Phong trào gii phóng dân tộc nhiều nước dấy lên mnh mẽ. Đ đập tan hoàn toàn bn xâm lược Nhật, dp tắt lò lửa chiến tranh, lập li hoà bình trên toàn thế giới, ngày 9 8 - 1949, Hồng quân Liên Xô tuyên chiến với phát xít Nhật, chỉ trong mt thời gian ngắn, Hồng quân Liên xô đã đập tan đội quân Quan Đông tinh nhu nht của phát xít Nhật gii phóng hoàn toàn vùng Đông Bc Trung Quốc. Ngày 14 3 - 1945, phát xít Nhật tuyên bố đầu hàng vô điều kin lc lượng đồng Minh

Trước tình hình đó, để chớp thời cơ ngàn năm có một này, từ ngày 13 đến ngày 15-8-1945 Hội ngh toàn quốc ca Đng đã hp tại Tân Trào (Tuyên - Quang) để quyết định tổng khơi nghĩa trong c nước giành chính quyền v tay cách mang. Ủy ban khởi nghĩa do đồng chí Trường Chinh – Tổng Bí thư của Đảng trực tiếp phụ trách. 23 giờ, ngày 15/8, Ủy ban khởi nghĩa ra quân lệnh số 1 để hạ lệnh tổng khởi nghĩa trong c nước. Ngày 16-3-1945, cũng tại Tân Trào Đại hội quốc dân đã họp và bầu ra Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Tân (tức Chính phủ lâm thời) do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu. Tại Đại hội Hồ Chủ tịch đã ra lời keo gọi thiên liêng đến đồng bào và chiến sĩ cả nước ...Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã điểm. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dạy đem sức ta mà giải phóng cho ta. Nhiều dân tộc bị áp bức trên thế giới đang đua nhau tiến bước giành quyền đc lập. Chúng ta không thể chậm trễ Tiến lên ! Tiến lên ! Dưới lá c Vit Minh, đồng bào hãy dũng cm tiến lên. Đáp lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch, các địa phương trong cả nước lần lượt đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân

Tại Thanh Hóa, ngày 13/8/1945, Tnh ủy đã triệu tập một hi ngh khẩn cấp ti nhà ông Tô Đình Bảng làng Mao Xá huyện Thiệu Hoá để bàn biện pháp ch đạo phong trào. Chiều 15-8-1945, khi nhận được tin phát xít Nhật đã đầu hàng quân đội đồng minh, hội nghị đã quyết định tổng khởi nghĩa trong toàn tỉnh. Hôi ngh đã thành lp ra Ủy ban khởi nghĩa tỉnh gồm 7 đồng chí: Lê Tất Đắc (Trưởng ban), Trịnh Ngc Đit, Hoàng Tiến Trình, Lê Ch, Nguyễn Văn Hu, Đinh Chương Lân và Ngô Đức (y viên), đồng thời quyết đnh thành lp y ban nhân dân lâm thời tỉnh gồm các đồng chí Lê Tất Đc (Ch tịch) Nguyn Văn Hu (Phó Chtịch), Hoàng Tiến Trình (ủy viên quân s), Nguyễn Đình Thức (y viên tài chính), Nguyễn Đình Dụ (y viên Tư pháp), Nguyễn Hu Loan (y viên thông tin tuyên truyền) và Lê Kiền (ủy viên ngoại giao). Hi ngh cũng phân công các bộ lãnh đạo khởi nghĩa các huyện, phủ và chỉ định Ủy ban nhân dân lâm thời các phủ, huyện. Chiều 16-8-1945, Thanh Hoá mới nhận được lệnh tổng khởi nghĩa của Trung ương và Tỉnh ủy quyết định giờ tổng khởi nghĩa là 12 giờ đêm ngày 18/8/1945

Trong hai ngày 17, 18/8/1945, công tác chuẩn bị khi nghĩa của các địa phương được tiến hành rất khẩn trương và chu đáo. Tại Thiệu Hóa, cũng thời gian này, ủy ban khởi nghĩa huyện được thành lập gồm các đồng chí Ngô Đức (Chủ tịch Ủy ban, Hoàng Văn Quế, Hoàng Văn Khai và Lê Thái Bình)

vu khi trong cuoc khoi nghi thieu hoa.JPGPhủ lị Thiệu Hóa đóng ở Vãn Hà (Vạn Hà) là địa điểm rất thuận lợi về mặt giao thông thủy, bộ, nhưng nếu tấn công thì sẽ có nhiều bất lợi cho ta. Vì Thiệu Hóa là một trong số những trung tâm có phong trào cách mạng vững vàng và tiêu biểu nhất trong suốt cả thời kỳ 1930 – 1945, mà kẻ thù đã xếp đây là “địa bàn loại một” và gọi đây là “lò lửa” là “sào huyệt cộng sản”, “nơi tập trung các lực lượng phản nghịch” vì thế mà bọn tay sai ở Phủ lị Thiệu Hóa được điều về toàn những tên đắc lực khét tiếng, để đối phó với lực lượng và phong trào cách mạng ở Thiệu Hóa, địch thường xuyên bố trí hai tiu đội lính đóng chốt đ bảo vệ ph đường. Trong những ngày gần khi nghĩa, địch đã tức tốc điều động thêm bốn chục binh lính bảo an để tăng cường sức đề kháng cho bộ máy chính quyền phủ Thiệu Hóa, bốn mươi lính bảo an này được trang bị đầy đủ vũ khí và được lệnh về đóng chốt ở trường tiểu hc Pháp-Việt, do đội Thut ch huy .

Trước tình hình ấy, ngày 18/9/1945, tại làng Mao Xá, Ủy ban khởi nghĩa của huyện Thiệu Hóa đã bàn kế hoạch khởi nghĩa giành chính quyền và phân công cho các đơn vị tự vệ và các lực lượng cách mạng của quần chúng chuẩn bị sẵn sàng tinh thần và vũ khí để khi có lệnh là đồng loạt tấn công.

Chập tối toàn bộ lực lượng cách mạng ở các làng, các tổng trong huyện đã được lệnh tập trung về các địa đim qui định, ở những điểm đầu mối giao thông trọng yếu đều b trí lực lượng tự vệ mai phục sẵn sàng để đề phòng sự chi viện của địch cho phủ lị Thiệu Hóa như: Đò Trịnh (Vồm), ngã Ba Chè, cầu Lỗ Thượng …

vu khi trong cuoc khoi nghia gianh phu thieu hoa.JPG

Đúng nữa đêm ngày 18/6/1945 lệnh khởi nghĩa được phát ra, lực lượng cách mạng Thiệu Hóa với vũ khí có gì dùng nấy như: súng, dáo, mác, gậy gộc, kiếm …được chia thành hai cánh quân tiến về đánh chiếm phủ lị, do địa hình bất lợi, mũi tiến công vào dinh lũy phủ đường bị địch phát hiện, đã nổ ra cuộc chiến đấu rất quyết liệt. Bọn địch co cụm tại phủ đường bắn ra dữ dội, quân ta buộc phải nổ súng và tìm cách tiến nhanh vào Phủ đường. Trong khi đó cách quân bên hữu ngạn sông Chu có nhiệm vụ tấn công đơn vị lính bảo an cắm chốt ở trường tiểu học Pháp – Việt cũng vấp phải sự kháng cự điên cuồng của địch. Nhưng với sự khôn ngoan mưu trí và lòng dũng cảm kiên cường, cả hai cánh quân (cánh quân tả ngạn sông Chu do đồng chí Hoàng Văn Quế và Hoàng Văn Khai chỉ huy, cánh quân ở phía hữu ngạn sông Chu do đồng chí Lê Thái Bình và Lê Ngọc Tạo chỉ huy) đều làm chủ thế trận và chiến thắng rất oanh liệt. Cuộc chiến đấu diễn ra rất quyết liệt và có đổ máu, về phía lực lượng cách mạng có 14 chiến sỹ hi sinh và 20 chiến sĩ khác bị thương. Ngọn lửa căm thù bốc cháy. Đến sáng ngày 19/8/1945 lực lượng cách mạng đã làm chủ hoàn toàn phủ lị. Quần chúng các địa phương kéo về phủ đường hô vang khẩu hiệu

Việt Nam hoàn toàn độc lập

Chính quyền về tay nhân dân ! …

Ủy ban nhân dân lâm thời Thiệu Hóa đã chính thức ra mắt trước khí thế tràn đầy phấn khởi và tin tưởng của nhân dân trong phủ. Và cuối cùng, sau gần một thế kỷ chìm đắm trong đêm trường nô lệ, ngày 19/8/1945 lực lượng cách mạng và nhân dân Thiệu Hóa đã đập tan bộ máy chính quyền tay sai để lập ra một bộ máy chính quyền cách mạng, từ huyện đến tận xã, thôn. Từ đây người dân Thiệu Hóa đã chính thức cùng cả tỉnh và cả nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập và tự do

Đến ngày 23/8/1945 lực lượng cách mạng Thiệu Hóa cùng toàn bộ Bộ chỉ huy cuộc khởi nghĩa của cả tỉnh (trong đó có UBND lâm thời tỉnh) đã kéo về thị xã Thanh Hóa tham gia cuộc mít tinh lớn để ra mắt chính quyền cách mạng tỉnh nhà và biểu dương thắng lợi của cuộc tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám ở tỉnh Thanh Hóa trong niềm hân hoan, phấn khởi ngập tràn của quần chúng nhân dân. Có thể nói, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở huyện Thiệu Hóa, mặc dù có đổ máu, hy sinh nhưng vẫn thắng lợi oanh liệt. So sách với tất cả các phủ, huyện khác trong tỉnh thì cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa là nơi duy nhất có sự chiến đấu quyết liệt giữa lực lượng cách mạng với sự chống phá ngoan cố, điên cuồng của kẻ thù. Đây chính là sự thắng lợi của sự kết hợp giữa lực lượng chính trị với lực lượng vũ trang và đồng thời cũng là sự thắng lợi tiêu biểu của bạo lực cách mạng ở tỉnh Thanh Hóa trong cuộc cách mạng tháng Tám. Sự hy sinh của 14 chiến sĩ tự vệ cách mạng Thiệu Hóa trong cuộc chiến đấu vì sự nghiệp Độc lập – Tư do của dân tộc này là sự hy sinh cao cả và bất tử đến muôn đời sau. Đó chính là những tấm gương ngời sáng chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam

Giờ đây, nơi 14 chiến sĩ tự vệ hy sinh và hơn 20 chiến sỹ bị thương, đổ máu cho sự nghiệp giành chính quyền về tay nhân dân đã trở thành khu tượng đài. “Tượng đài chiến thắng – Tượng đài khởi nghĩa” để lưu niệm một sự kiện tiêu biểu của cuộc cách mạng tháng 8/1945 ở Thiệu Hóa nói riêng và ở cả tỉnh, cả nước nói chung. Và tên của 14 liệt sỹ đã hy sinh trong cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa ngày ấy đã được khắc vào tấm bia lớn ở trung tâm khu vực tượng đài. Hương hồn của những anh hùng liệt sĩ sẽ mãi mãi tỏa ngát ở vùng đất Vạn Hà lịch sử vô cùng đáng yêu và đáng nhớ này.

Di tích địa điểm cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa (17 – 19/8/1945) có một giá trị rất tiêu biểu về mặt lịch sử và khoa học. Mặc dù chỉ là cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở một phủ, huyện trong bối cảnh tổng khởi nghĩa toàn quốc, những cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa đã chứng minh sinh động về sự tài tình đúng đắn của Đảng ta trong việc vận động mọi tầng lớp nhân dân đứng dậy giành chính quyền về tay cách mạng. Trong điều kiện lực lượng của kẻ thù ở đây có sự chống trả và phản kháng quyết liệt, thì sự kết hợp giữa lực lượng vũ trang và bán vũ trang với lực lượng chính trị lại càng quan trọng hơn lúc nào hết. Chính cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa đã chứng minh, nếu Đảng bộ và Ủy ban khởi nghĩa ở đây không có sự chuẩn bị đầy đủ lực lượng tự vệ và cứu quốc nòng cốt của các tổng, các xã với những trang bị vũ khí cần thiết thì nhất định từ nữa đêm 18, rạng sáng 19/8/1945 lực lượng khởi nghĩa chắc chắn chưa thể giành được chính quyền nhanh chóng đến như vậy.

cuộc khở nghĩa giành chính quyền tại phủ ủy Thiệu Hóa ngày 19-8-1945.JPG

(Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại phủ ủy Thiệu Hóa ngày 19-8-1945)

Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa là thắng lợi của tư tưởng cách mạng bạo lực, của chủ nghĩa Mác – Lê nin được Đảng ta vận dụng một cách sáng tạo trong hoàn cảnh cụ thể của địa phương Thiệu Hóa và với điều kiện cụ thể của phủ huyện này, thì việc huy động lực lượng vũ trang, bán vũ trang để làm nòng cốt trong cuộc khởi nghĩa là hoàn toàn đúng. Mặc dù kinh nghiệm chiến đấu và vũ khí còn chưa hoàn thiện, nhưng nhờ sự lãnh đạo của Đảng và Ủy ban khởi nghĩa, lực lượng tự vệ cứu quốc được tô luyện từ các phong trào cách mạng ở các tổng, các làng, xã ở huyện Thiệu Hóa vẫn tỏ rõ là lực lượng cách mạng hùng hậu, có kỹ luật, rất anh dũng kiên cường đã chiến đấu một cách mưu trí và gan dạ để đạp tan sự chống trả điên cuồng của kể thù. Đó là một thực tế sinh động và cũng là niềm tự hào của lực lượng cách mạng huyện Thiệu Hóa

Cuộc khởi nghĩa Thiệu Hóa có thể nói là hình ảnh thu nhỏ sinh động của cuộc tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám trong cả tỉnh và trong cả nước. Nó không chỉ có giá trị thiết thực về lịch sử khoa học đấu tranh cách mạng trong một huyện, một tỉnh mà còn đóng góp bổ sung nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về lý luận và thực tiễn cho việc nghiên cứu, tổng kết một giai đoạn cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng, giai đoạn tổng khởi nghĩa giành chính quyền cách mạng tháng Tám năm 1945.

Trần Ngọc Tùng

0 bình luận
(Bấm vào đây để nhận mã)